Στα τέλη του 19ου αιώνα, ο Friedrich Felz- Fein ένας γαιοκτήμονας, απόγονος Γερμανών αποίκων στη Χερσώνα αποφάσισε να μετατρέψει το κτήμα του σε μια φυσική ρεζέρβα στην οποία θα διατηρείτο αναλλοίωτη η χλωρίδα και η πανίδα της στέππας, από το άροτρο και τη βόσκηση των προβάτων.
Στο περιφραγμένο κτήμα, εκτάσεως χιλιάδων στρεμμάτων, εγκαταστάθηκαν συστήματα άρδευσης, δημιουργήθηκε ζωολογικός και βοτανικός κήπος και το 1910 ένας επιστήμονας, ονόματι Ιλύα Ιβάνοφ, οργάνωσε έναν ζωοτεχνικό σταθμό στον οποίο εφάρμοζε την πρωτοποριακή μέθοδό του στην τεχνητή γονιμοποίηση. Μεταξύ των σκοπών του ήταν η διάσωση ειδών που απειλούντο από εξάλειψη, καθώς και η βελτίωση των ποικιλιών που είχαν οικονομικό ενδιαφέρον (άλογα, πρόβατα, βοειδή).
Η ρεζέρβα που έφερε το όνομα Askania – Nova ήταν ένα από τα πρώτα καταφύγια άγριας ζωής στον κόσμο, κι ο ιδιοκτήτης της, ένας από τους πρώτους ανθρώπους που συνειδητοποίησε – διαισθητικά – ότι η προστασία του φυσικού οικοσυστήματος πρέπει να αποκλείει τις δραστικές ανθρώπινες παρεμβάσεις και να στηρίζεται στη διατήρηση της αυτορρύθμισής του.
Και πράγματι, στα χρόνια που μεσολάβησαν ως την έναρξη του Ρωσικού εμφυλίου, η Askania – Nova άφησε ανέγγιχτη την παρθένα στέππα και την πλούσια βιοποικιλότητά της, στην οποία συμπεριλαμβάνονταν ζώα όπως η Σαΐγκα -η αντιλόπη της στέππας (είδος υπό απειλή), το άλογο Przwalski (η μοναδική φυλή, πραγματικά αγρίων αλόγων), ο λύκος της στέππας κ.ά.
Τα πράγματα άλλαξαν όταν εξαιτίας των μαχών του εμφυλίου πολέμου, ένα μεγάλο μέρος της καταστράφηκε – οι αντιμαχόμενοι μπερδεύοντας τα κοπάδια των αλόγων και των αντιλοπών, με το εχθρικό ιππικό, τα κανονιοβολούσαν – ενώ ο ιδιοκτήτης της κατέφυγε στη Γερμανία. Κι όταν οι Μπολσεβίκοι την κατέλαβαν, έσφαξαν ζώα της για να καλύψουν τις ανάγκες της διατροφής τους και κατέστρεψαν ένα μέρος των εγκαταστάσεών της.
Τη σχετικά φιλελεύθερη δεκαετία του 1920 που επακολούθησε, η κρατικοποιημένη πλέον, ρεζέρβα άρχισε να ανακτά τη λειτουργία της και να αποτελεί πεδίο διεξαγωγής οικολογικής έρευνας. Όμως με την έλευση στην εξουσία του Στάλιν, και την υιοθέτηση των μεγάλων πλάνων για τη «αναδιαμόρφωση της Φύσης» – με την απόλυτη υποταγή της στη βιομηχανοποίηση και στη γεωργία μεγάλης κλίμακας – η ρεζέρβα απειλήθηκε από τη μετατροπή της σε ένα γιγαντιαίο σοβχόζ, εκτροφής ζώων.
Ωστόσο επιβίωσε.
Σήμερα η ρεζέρβα – που το 1984 αναγνωρίστηκε από την UNESCO ως βιοσφαιρικό απόθεμα – βρίσκεται ενώπιον νέων κινδύνων.
Από τον Μάρτιο του 2022, η περιοχή βρίσκεται υπό ρωσική κατοχή λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία. Υπάρχουν αναφορές για σημαντικές ζημιές στο οικοσύστημα, συμπεριλαμβανομένων πυρκαγιών και απώλειας άγριας ζωής. Παρά τις δυσκολίες, η ουκρανική διοίκηση της Askania – Nova – που αρνείται τη συνεργασία με τους εισβολείς – συνεχίζει να λειτουργεί εξ αποστάσεως, με τη βοήθεια διεθνών δωρεών και υποστήριξης.
