Μπορεί η «Κλεψύδρα» του Δημήτρη Παπαϊώαννου, δηλαδή η πομπή των αρμάτων που εικονογραφούσαν την Ελληνική Μυθολογία και Ιστορία, να ήταν το τμήμα της τελετής έναρξης του 2004 που συγκίνησε περισσότερο τον Έλληνα θεατή. Όμως η «Κλεψύδρα» ήταν απλώς ένα τμήμα της κλωστής που διέτρεχε την τελετή από την έναρξή της, ως το τέλος της. Και η κλωστή αυτή δεν άρχιζε ούτε τέλειωνε, αυτάρεσκα και θριαμβολογικά, με τον τόπο και τον πολιτισμό που γέννησε τους Ολυμπιακούς αγώνες. Ήταν η διαδοχή των γεγονότων μιας εποποιίας, που δεν ήταν αποκλειστικά Ελληνική – κι όσο κι αν σας φαίνεται παράδοξο – ούτε μόνο και πανανθρώπινη.
Ήταν οικουμενική και πλανητική καθώς οριζόταν σε μια θάλασσα – τη μεγάλη τεχνητή λίμνη του Ολυμπιακού σταδίου – από την οποία αναδύθηκε ολόλαμπρο το ολόγραμμα του DNA κι έφτανε ως τις ακτές της – τις άκρες του απλωμένου φορέματος της Μπιορκ. Όταν η Ισλανδή μουσικός και τραγουδίστρια στάθηκε στη μέση του Ολυμπιακού Σταδίου για να τραγουδήσει την Ωκεανία – ένα δικό της τραγούδι με το οποίο άνοιγε η τελετή ενάρξεως των 28ων Θερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 οι θεατές άκουσαν έναν ύμνο της Εξέλιξης που, νομίζω ότι όμοιός του, δεν έχει ξανακουστεί ποτέ, και πουθενά.
Αν θυμάμαι καλά, δεν υπήρχε ούτε ελληνικός, ούτε αγγλικός υποτιτλισμός του υπέροχου αυτού τραγουδιού. Αλλά και να υπήρχε, είναι αμφίβολο αν οι θεατές τον διάβαζαν, αφού η προσοχή τους ήταν στραμμένη στο φόρεμα της Μπγιορκ, το οποίο αναπτυσσόταν εντυπωσιακά, σαν τα κύματα της θάλασσας, μέχρι να σκεπάσει τους αθλητές.
Αναζήτησα λοιπόν τους μεγαλειώδεις στίχους του τραγουδιού αυτού, του οποίου την πρώτη στροφή μετέφρασα κατά το δοκούν. Διαβάστε τη, νομίζω ότι θα σας αρέσει.
Μια ανάσα μόνο από τη μητέρα Ωκεανία
τα ευκίνητα πόδια σας αφήνουν τα ίχνη τους στην άμμο μου.
Καλά τα καταφέρατε
από τότε που αφήσατε την υγρή αγκαλιά μου
και συρθήκατε στις ακτές…
Κάθε αγόρι είναι ένα φίδι, είναι ένας κρίνος
κάθε μαργαριτάρι είναι ένας λύγκας, είναι ένα κορίτσι.
Γλυκά σαν αρμονία που γίνεται σάρκα
χορεύετε δίπλα μου
υπέροχα παιδιά.
Ο βιολόγος που γράφει τις γραμμές αυτές, πάντα θα αναρωτιέται: Πώς εμπνεύστηκε ο Δ. Παπαϊώαννου να εντάξει στην τελετή που οργάνωσε, τις δυο μεγάλες έννοιες της βιολογικής υπόστασής μας – το γενετικό υλικό και την Εξέλιξη; Και πόσο καλά κατάφερε – με το ολόγραμμα του DNA και το τραγούδι της Μπγιορκ – να τιμήσει αντίστοιχα, το πέρασμα της ανθρωπότητας στον αιώνα της μοριακής βιολογίας, και τη ζωοδότρα βιολογική διαδικασία στην οποία κάθε κρίκος της ζωής, και κάθε μεγάλος πολιτισμός χρωστά την ύπαρξή του;