Το καλοκαίρι του 1868 ο Κάρολος Δαρβίνος, η οικογένειά του, ο αδελφός του Έρασμος και ο πιο στενός του φίλος, ο εξερευνητής και βοτανικός Τζόζεφ Χούκερ, παραθέριζαν στο νησί Γουάιτ, ένα νησί στις νότιες ακτές της Αγγλίας, φημισμένο για το ήπιο κλίμα του, και την ομορφιά των παράκτιων και πεδινών τοπίων του. Τα θέλγητρα αυτά, αλλά και η προσωπικότητα των ιδιοκτητών του σπιτιού στο οποίο διέμενε ο Δαρβίνος, είχαν καταστήσει το νησί δημοφιλή προορισμό της πολιτιστικής ελίτ της Βρετανίας, ώστε μεταξύ των περιστασιακών και μόνιμων κατοίκων του να περιλαμβάνεται ο Άλφρεντ Τέννυσον, ο αστρονόμος Τζων Χέρσελ, ο Τσαρλς Ντίκενς, ο Λούις Κα΄ρρολ κ.ά.
Το σπίτι που βρίσκεται στην περιοχή Freshwater, ήταν του Τσαρλς Κάμερον, ενός μεταρρυθμιστή του Ινδικού δικαίου και της Ινδικής εκπαίδευσης που ήταν επίσης ιδιοκτήτης φυτειών καφέ στην Κεϋλάνη, σημερινή Σρι Λάνκα. Η σύζυγος του Κάμερον, η Τζούλια Κάμερον πέντε μόλις χρόνια πριν από την επίσκεψη του Δαρβίνου στο νησί είχε αρχίσει να ασχολείται με τη φωτογραφία. Αφορμή ήταν μια φωτογραφική μηχανή που της είχε δώρησε η κόρη της και ο γαμπρός της, προκειμένου να απασχολείται στα μεγάλα χρονικά διαστήματα στα οποία ο Τσαρλς Κάμερον έλειπε στην Κεϋλάνη.
Η Τζούλια όταν έπιασε στα χέρια της τη φωτογραφική μηχανή ΄ήταν ήδη 48 ετών, κάπως μεγάλη δηλαδή, για να μπορέσει να αναπτύξει πλήρως τις δεξιότητες που απαιτεί η φωτογραφική τέχνη. Το ταλέντο της όμως και ο ενθουσιασμός της, που την οδήγησε να μετατρέψει ένα κοτέτσι του σπιτιού σε εμφανιστήριο, δεν άργησαν να δείξουν τα αποτελέσματά τους. Οι φωτογραφίες της βελτιώνονταν ολοένα και αποκτούσαν μια προσωπικότητα που τις διαφοροποιούσε από το στυλιζαρισμένο πρότυπο των φωτογραφιών της βικτωριανής εποχής. Η Κάμερον απεχθανόταν το στήσιμο των φωτογραφιών των μεγάλων φωτογραφικών στούντιο του Λονδίνου, τις οποίες χαρακτήριζε περιφρονητικά, φωτογραφίες: «Τραπεζομάντηλο, καρέκλα, κρινολίνο». Απέφευγε την ακριβή εστίαση, και φρόντιζε στα πορτρέτα της η εικόνα – που ήταν φωτεινή στην κορυφή του κεφαλιού, και έσβηνε στο ύψος του μπούστου και των χεριών – να στρέφει την προσοχή του θεατή στα μάτια και στην έκφραση του μοντέλου της.
Η Τζούλια στο σύντομο χρονικό διάστημα της ενασχόλησής της με τα πορτρέτα (1863 – 1870) είχε προλάβει να απαθανατίσει τον Τέννυσον, τον φιλόσοφο Τόμας Κάρλαϊλ, τον Τζων Χέρσελ κ.ά. καθώς πίστευε – όπως έγραφε στη βιογραφία της ότι: «Μπροστά στην κάμερά μου, όλη μου η ψυχή προσπάθησε να κάνει το καθήκον της απέναντί τους, καταγράφοντας πιστά το μεγαλείο του εσωτερικού καθώς και τα χαρακτηριστικά του εξωτερικού ανθρώπου». Δεν θα μπορούσε λοιπόν να ξεφύγει από την κάμερά της ο Δαρβίνος.
Και η στιγμή ήταν ιδανική. Το 1868 δηλαδή εννέα χρόνια μετά τη δημοσίευση της «Καταγωγής των ειδών» το όνομα του Δαρβίνου ήταν γνωστό και το έργο του είχε γίνει αποδεκτό από την πλειονότητα των επιστημόνων της εποχής, αλλά οι επιφυλάξεις παρέμεναν και ο Τύπος ήταν διχασμένος. Γι’ αυτό άλλωστε ο Χούκερ, ενόσω βρισκόταν στο Freshwater, προετοίμαζε την ομιλία που θα εκφωνούσε στο συνέδριο της Βρετανικής Ένωσης για την Προώθηση της Επιστήμης, στην οποία θα έπλεκε το εγκώμιο του έργου του Δαρβίνου. Αντιλαμβανόμενη λοιπόν η Τζούλια ότι η δημόσια νίκη που θα κατήγαγε η Φυσική Επιλογή, θα αύξανε τη ζήτηση φωτογραφιών για τον Δαρβίνο και τον Χούκερ, ζήτησε να τους φωτογραφίσει. Και είχε πρόσθετους λόγους, πέραν των καλλιτεχνικών, να υποβάλει το αίτημά της: Είχε ήδη αρχίσει να κατοχυρώνει με πνευματικά δικαιώματα και να πωλεί τις φωτογραφίες της για να ενισχύσει τα έσοδα της οικογένειας, καθώς τα κέρδη από τις φυτείες στην Κεϋλάνη, ήταν φτωχά.
Ο Δαρβίνος δέχτηκε, και το αποτέλεσμα ήταν μια σειρά φωτογραφιών (4 ή 5) από τις οποίες διασημότερη είναι η εικόνα που έχει απαθανατίσει το προφίλ του Δαρβίνου, με το κεφάλι του στραμμένο προς τα αριστερά. Η φωτογραφία αυτή ενθουσίασε τον Δαρβίνο παρότι δεν άρεσε πολύ στην ίδια, η οποία είχε γράψει: «δεν ήταν μια πολύ επιτυχημένη φωτογραφία, αν και ο κ. Δαρβίνος ήταν πολύ ευχαριστημένος με αυτήν». Και πράγματι στις ανατυπώσεις της φωτογραφίας, υπήρχε η φράση: «Μου αρέσει αυτή η φωτογραφία, περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη που μου έχουν τραβήξει» με την ιδιόχειρη υπογραφή του Δαρβίνου.
Ο γιός του Δαρβίνου, βοτανικός Francis Darwin στο βιβλίο του: Life and Letters of Charles Darwin (1880) αναφέρει πως ο πατέρας του «διατηρούσε πάντα ένα θερμό αίσθημα φιλίας απέναντί της». Προσθέτει μάλιστα και μια διασκεδαστική λεπτομέρεια: Σε ένα γράμμα του ο Δαρβίνος προς τον Χούκερ, έγραφε: «Όταν την πλήρωσα, φώναξε “ω, τι πολλά χρήματα” και έτρεξε να καυχηθεί στον άντρα της!!».
Στην πρώτη φωτογραφία εικονίζεται η Τζούλια Κάμερον.
Για τη σύνταξη του άρθρου χρησιμοποιήθηκαν οι πηγές: