Μια σημαδιακή ημέρα για τη βιολογία και τον κόσμο

Η 18η Οκτωβρίου του 1962 ήταν μια κρίσιμη ημέρα στην παγκόσμια ιστορία, καθώς σημαδεύτηκε από δυο γεγονότα: Ένα από αυτά που μπορούσαν να φέρουν την ανθρωπότητα στο κατώφλι του πιο καταστροφικού παγκοσμίου πολέμου κι ένα άλλο, που θα μπορούσε να την οδηγήσει στην αυγή μιας νέας εποχής προόδου και επιστημονικών επιτευγμάτων.

Το απόγευμα εκείνης της ημέρας ο πρόεδρος των ΗΠΑ, J. F. Kennedy συναντήθηκε με τον Σοβιετικό υπουργό εξωτερικών A. Gromyko στον Λευκό Οίκο, προκειμένου να συζητήσουν το ζήτημα που είχε ανακύψει εξαιτίας της εγκατάστασης σοβιετικών πυρηνικών βαλιστικών πυραύλων στην Κούβα. Στη συνάντηση αυτή, ο Αμερικανός πρόεδρος απέκρυψε από τον συνομιλητή του ότι είχε αποδείξεις για την κατασκευή πυρηνικών πυραυλικών εγκαταστάσεων στην Κούβα. Τον προειδοποίησε όμως, πως στο ενδεχόμενο αυτό, θα υπήρχαν «βαρύτατες συνέπειες» για την ΕΣΣΔ.

Ο Gromyko διαβεβαίωσε τον Kennedy ότι τα όπλα που παρέχουν οι ΕΣΣΔ στην Κούβα, προορίζονται αποκλειστικά για αμυντικούς σκοπούς και απηύθυνε την έκκληση να τιμήσουν οι ΗΠΑ την υπογραφή τους στον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, σεβόμενες το δικαίωμα της αυτοδιάθεσης των εθνών. Η ημέρα αυτή ήταν η 3η από μια σειρά 13 δραματικών ημερών, πριν οι ηγεσίες των δυο χωρών οδηγηθούν σε έναν συμβιβασμό που από τη μεριά της ΕΣΣΔ, προέβλεπε την απόσυρση των πυραύλων από την Κούβα – των οποίων την ύπαρξη είχε αρνηθεί – και από την πλευρά των ΗΠΑ, τη δέσμευση ότι δεν προτίθενται να εισβάλλουν στην Κούβα.

Το πρωί της ίδιας ημέρας, μερικές χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά ανακοινωνόταν στην Στοκχόλμη, η απόφαση της επιτροπής των Νόμπελ να απονείμει στον Αμερικανό James D. Watson και στους Βρετανούς: Francis Crick και Maurice Wilkins το βραβείο Nobel Ιατρικής ή Φυσιολογίας, «για τις ανακαλύψεις τους που αφορούν στη μοριακή δομή των νουκλεϊκών οξέων και για τη σημασία τους στη μεταφορά της πληροφορίας που μεταφέρεται στην έμβια ύλη».

Φυσικά, η φωτογραφία είναι μεταγενέστερη της 18/10/1962 καθώς αφορά στην ίδια τη βράβευση

Η ανακάλυψη αυτή, που άνοιξε το κεφάλαιο της Μοριακής Βιολογίας, και πυροδότησε στα επόμενα χρόνια την εκπληκτική ανάπτυξη των βιοεπιστημών και των εφαρμογών τους, ήταν το επιστέγασμα μιας μακράς εποποιίας η οποία είχε ξεκινήσει, σχεδόν έναν αιώνα πριν με την ανακάλυψη του DNA από τον Friedrich Miescher το 1869.

Την ίδια όμως ημέρα η επιτροπή των βραβείων Nobel αποφάσισε την απονομή κι ενός ακόμη βραβείου που συμπτωματικά, συνδέει τα δυο γεγονότα: Ήταν η βράβευση με το Nobel Ειρήνης, του Linus Pauling, του επιστήμονα που διακρίθηκε τόσο για τα επιστημονικά επιτεύγματα του που συνέβαλαν στην οικοδόμηση της μοριακής βιολογίας (διατύπωση της θεωρίας για τη φύση του χημικού δεσμού, εισαγωγή της έννοιας της ηλεκτραρνητικότητας, μελέτη της δομής των πρωτεϊνών και διερεύνηση της δομής της αιμοσφαιρίνης, προσδιορισμός της μεταβολής της πρωτοταγούς δομής της στη δρεπανοκυτταρική αναιμία) όσο και για την ειρηνιστική δράση του, με την αντίθεσή του στη χρήση πυρηνικών όπλων.