Έτος: 2015

Ο Σέρλοκ Χολμς κοίταξε τα αντικείμενα που ήταν απλωμένα μπροστά του, κι ύστερα έστρεψε τη ματιά του προς τις φωτογραφίες. Την ίδια στιγμή ο επιθεωρητής Λεστραίηντ τού είπε: “Να οι αποδείξεις Χολμς”, και συνέχισε: “Πέθανε στη 13.15, χτυπημένος από πίσω με ένα οξύ εργαλείο, ενώ έπαιρνε φωτογραφίες στον κήπο… Και το μόνο πρόσωπο που θα μπορούσε…

Σύμφωνα με μια μάλλον διαδεδομένη αντίληψη, οι καλλιτέχνες αναζητούν την ομορφιά, ενώ οι επιστήμονες την αλήθεια. Ακόμη περισσότερο, σύμφωνα με την αντίληψη αυτή, η αναζήτηση της αλήθειας στη μελέτη του φυσικού κόσμου – επινοώντας π.χ. ανθικούς τύπους για να περιγράψουμε ένα άνθος – καταστρέφει την ομορφιά του και το δέος που μπορεί να μας προκαλέσει….

Αν μας έλεγαν να επιλέξουμε ένα βιβλίο, από τα τόσα στα οποία ο συγγραφέας εμπνεύστηκε το θέμα του από τον έμβιο κόσμο, χωρίς δισταγμό θα καταλήγαμε στον Γλάρο Ιωνάθαν. Η ιστορία του Ιωνάθαν είναι η ιστορία ενός νεαρού γλάρου που έχει βαρεθεί να ορίζoυν τη ζωή του οι ατέλειωτοι καυγάδες και τα κρωξίματα, γύρω από…

Πόσες (πολλές) φορές δεν έχετε κατηγορήσει τον εαυτό σας για το άσκοπο χάζεμα στις σελίδες του διαδικτύου; Και πόσες (συντριπτικά) λιγότερες, δεν έχετε θαυμάσει το “διαμάντι” που τυχαία ξετρυπώσατε μέσα απ’ την σαβούρα των αδιάφορων, αναξιόπιστων ή παντελώς άχρηστων πληροφοριών που κατακλύζουν τη θάλασσα το διαδικτύου;  Κάτι τέτοιο λοιπόν νιώσαμε χτες, όταν σε μια τυχαία…

Στους καιρούς του διαδικτύου, είναι φυσικό τα επίτομα λεξικά και κυρίως οι ογκώδεις εγκυκλοπαίδειες, πάνω στις οποίες ο μικρός μαθητής έσκυβε για να συντάξει μια σχολική εργασία, να αποτελούν ένα γλυκό, και κάποτε νοσταλγικό, παρελθόν στο οποίο μάλλον, ποτέ δεν θα επιστρέψουμε. Γιατί τα γράφουμε όλα αυτά; Διότι έτυχε χτες να θυμηθούμε την ύπαρξη ενός…

Eίναι σπάνιο να βρει κανείς σχολικό εγχειρίδιο ή εγκυκλοπαίδεια που να μη συνοδεύει την ενότητα ή το λήμμα που αφορά στον Παστέρ με την πασίγνωστη εικόνα του στο εργαστήριο. Όμως η εικόνα αυτή έχει μια άγνωστη ιστορία που πιστεύουμε ότι αξίζει να την διηγηθούμε. Ο Παστέρ λοιπόν ως μαθητής είχε επιδείξει ένα σπάνιο ταλέντο για…

Έχω αρκετές φορές αναρωτηθεί για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα που έχει καθένα από τα δυο είδη απεικονίσεων – φωτογραφικές ή ζωγραφικές – στην παρουσίαση οργανισμών και γενικότερα βιολογικών δομών στα σχολικά εγχειρίδια. Οι πρώτες είναι φυσικά ακριβέστερες και υπεισέρχεται σε αυτές λιγότερο – όχι όμως καθόλου – ο υποκειμενισμός αυτού που τις έχει τραβήξει….

Να είναι αυτά, τα ανεκτίμητα, που συναντά κανείς αναδιφώντας στην ιστορία της βιολογίας, που δεν τον μαθαίνουν μόνον “ιστορία”, αλλά και του παρέχουν τη δυνατότητα εμβάθυνσης στις έννοιες της ιδιαίτερης αυτής επιστήμης, για την οποία “όσο νόημα έχουν οι ανακαλύψεις, το ίδιο νόημα έχουν και οι έννοιες που οι μεγάλοι ερευνητές επενόησαν”. Τι μάθαμε λοιπόν…

Όταν διαβάζετε την κυτταρική θεωρία, τη θεωρία δηλαδή που υποστηρίζει ότι οι οργανισμοί αποτελούνται από κύτταρα και από προϊόντα κυττάρων, ίσως να τη βρίσκετε πολύ αυτονόητη ώστε να περιλαμβάνεται στον πομπώδη όρο των θεμελιωδών γενικεύσεων της Βιολογίας. Σας πέρασε όμως ποτέ από το μυαλό να αναρωτηθείτε, πώς  αυτές οι μικροσκοπικές δομές που εμφανίζονταν στα ατελή…