www.biology4u.gr

 

"Τώρα λοιπόν βλέπεις ότι πρέπει να τρέχεις συνεχώς για να μπορείς να παραμένεις στην ίδια θέση. Αν θέλεις να πας πιο πέρα, θα πρέπει να τρέχεις, τουλάχιστον δύο φορές περισσότερο"

 

Από τον συγγραφέα της "Αλίκης στη χώρα των θαυμάτων" L. Carrol
Του Μάνου Σιδεράκη
Όταν η Τέχνη συνομιλεί με την Επιστήμη PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Μάνος Σιδεράκης   
Πέμπτη, 28 Μαΐου 2009 16:14
Πόσο απέχει ο καλλιτεχνικός τρόπος σκέψης από τον επιστημονικό και πώς μπορεί ένας καλλιτέχνης να προσεγγίσει τα επιστημονικά ζητήματα και να εκφραστεί μέσα από αυτά; Σε πρόσφατο τεύχος του PLOS Biology η Cheryl Kerfeld του Πανεπιστήμιου του Μπέρκλεϊ και του Ινστιτούτου Joint Genome των ΗΠΑ μας περιπλανεί στις σελίδες του βιβλίου ‘‘Tactical Biopolitics’’ των Beatriz da Costa και Kavita Philip. Το κείμενο που ακολουθεί πρόκειται για μια περιληπτική απόδοση της ανασκόπησής της στα ελληνικά.
Διαχρονικά τα μεγαλύτερα επιστημονικά επιτεύγματα ξεφεύγουν από τα στενά επιστημονικά όρια, προσελκύουν το ενδιαφέρον του ευρύτερου κοινού και εξάπτουν τη φαντασία του. Δείγματα τέτοιων στιγμών εντυπωσιασμού έχουν αποτυπωθεί σε έργα τέχνης. Όταν στο ποίημα του 17ου αιώνα «Χαμένος Παράδεισος» του J. Milton ο Σατανάς σταματάει στον Ήλιο ζητώντας οδηγίες για να φτάσει στη Γη, ο ποιητής υπαινίσσεται το έργο του Γαλιλαίου: “There lands the Fiend, a spot like which perhaps/Astronomer in the Sun’s lucent Orbe/Through his glaz’d Optic Tube yet never saw’’. Η ενσωμάτωση της έλλειψης στην μπαρόκ αρχιτεκτονική και η επίδραση της θεωρίας της σχετικότητας στο ρεύμα του κυβισμού αποτελούν δύο ακόμα παραδείγματα επίδρασης της επιστήμης στην τέχνη. Μαζί με τη θεωρία της σχετικότητας και η κβαντική μηχανική φαίνεται να επηρέασε την ποίηση του T.S. Eliot: ‘‘What might have been is an abstraction/Remaining a perpetual possibility/Only in a world of speculation’’.
Περισσότερα...
 
Μάνα με τα εργοστάσια σου! PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Μάνος Σιδεράκης   
Παρασκευή, 08 Μαΐου 2009 07:32
Εσύ, μητέρα στοργική και γλυκιά, επίμονη και παραπονιάρα, γκρίνιαξες σήμερα καθόλου στον παινεμένο σου γιόκα; Τον έπεισες για την αξία της μάνας και του αρίθμησες τα όσα του έχεις προσφέρει από μικρό παιδί; Αν τον θεωρείς ακόμα αχάριστο και άπονο, ακολούθα τις οδηγίες μου. Στο επόμενο επεισόδιο μάνας-γιού πάρε ακαδημαϊκό ύφος – προσοχή όμως χωρίς να χαθεί το παράπονο στο μάτι – και πες του τα εξής: «δεν είναι μόνο το σπίτι, τα χρήματα και οι ελιές που σου έδωσα παιδί μου...είναι και τα εργοστάσια, μην τα ξεχνάς!». Αν σου φανεί θολωμένος και απορημένος, κράτα τον ειρμό σου και συνέχισε με την παρακάτω ιστοριούλα...

Στα τέλη του 19ου αιώνα παιδί μου, ο κυτταρολόγος Ρίτσαρντ Άλτμαν παρατήρησε με το μικροσκόπιό του την ύπαρξη κάποιων διακριτών οργανιδίων μέσα στο κύτταρο, τα οποία ονόμασε «βιοπλάστες». Λίγα χρόνια μετά ο μικροβιολόγος Καρλ Μπέντα μετονόμασε τους βιοπλάστες σε μιτοχόνδρια, εξαιτίας της μορφής που έχουν κατά τη σπερματογένεση, σαν μίτος δηλαδή από χόνδρους ή κυστίδια. Από τότε όλο και περισσότεροι ερευνητές ασχολήθηκαν με τα μιτοχόνδρια φθάνοντας έτσι στο 1978, όταν η έρευνα του νομπελίστα Πίτερ Μίτσελ κατέστησε σε όλους σαφές, ότι η μετατροπή της τροφής σε ενέργεια απαραίτητη για τις κυτταρικές διεργασίες γίνεται στα μιτοχόνδρια του κυττάρου. Με άλλα λόγια, τα μιτοχόνδρια είναι εκατοντάδες εργοστάσια παραγωγής ενέργειας μέσα ένα κύτταρο!

Δεν ήταν όμως η καταλυτική συμμετοχή των μιτοχονδρίων-εργοστασίων στην παραγωγή ενέργειας το μοναδικό συναρπαστικό στοιχείο για αυτά. Κρατήσου, γιε μου. Τα μιτοχόνδρια έχουν το δικό τους γενετικό υλικό, DNA πώς το λένε! DNA στον πυρήνα, DNA και στα μιτοχόνδρια! Εκατομμύρια χρόνια πριν έγινε μία συμφωνία κορυφής: ένα μικρό βακτήριο πρότεινε συμβίωση σε ένα μεγάλο ευκαρυωτικό κύτταρο. Το ευκαρυωτικό κύτταρο ενθουσιάστηκε, αφού θα παρείχε βέβαια προστασία στο μικρό βακτήριο με το δικό του DNA, αλλά ως αντάλλαγμα θα έπαιρνε ενέργεια. Όπως βλέπεις, μέχρι και τα κύτταρα αναγνωρίζουν την αξία το ένα του άλλου, όχι σαν και σένα αχάριστο πλάσμα (ψεύτικο δάκρυ)...

Τελος πάντων δε σου τελείωσα, ακολουθεί το σημαντικότερο. Τα μιτοχόνδρια των σεξουαλικά αναπαραγόμενων ειδών όπως του ανθρώπινου κληροδοτούνται μόνο από τη μητέρα στα παιδιά. Ο πατέρας σου απέχει και πάλι. Τα περισσότερα μιτοχόνδρια των σπερματοζωαρίων βρίσκονται στην ουρά τους και παράγουν ενέργεια για την κίνηση της, ενώ όσα εισέρχονται στο ωάριο καταστρέφονται μετά τη γονιμοποίηση. Αν ήσουν μύδι ή μέλισσα, δε θα σου τα έλεγα όλα αυτά, γιατί σε αυτά τα είδη το πατρικό μιτοχονδριακό DNA μεταβιβάζεται στα μικρά...

Στο σημείο αυτό ο κανακάρης σας θα έχει συγκλονιστεί από τις βιολογικές σας γνώσεις και τη σημασία των κυτταρικών σας «δώρων» και θα σας αντικρύζει με τελείως διαφορετική ματιά αναγνωρίζοντας την πολύτιμη προσφορά σας. Αν όχι, λυπάμαι, η επιστήμη σηκώνει τα χέρια ψηλά. Πάντως για δική σας πληροφόρηση μάθετε και τα άσχημα της υπόθεσης. Τα μιτοχόνδρια ως κεντρικοί παίκτες στον κυτταρικό μεταβολισμό και ως φορείς γενετικού υλικού είναι επιρρεπή σε βλάβες ή αλλιώς μεταλλαγές. Συχνότερα οι βλάβες εμφανίζονται ως νευρολογικές ασθένειες αλλά και ως μυοπάθειες και ενδοκρινοπάθειες. Δυσλειτουργίες των μιτοχονδρίων έχουν συσχετιστεί με εμφάνιση σχιζοφρένιας, άνοιας, Alzheimer’s, Parkinson’s, επιληψίας, καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαβήτη.  

Όπως και να έχει αγαπημένη μας μητέρα, το χρέος σας το έχετε κάνει με το παραπάνω. Το’πε και ο ποιητής άλλωστε:

Δεν είναι τίποτα στο σπίτι, Μάνα μου

να μη Σε φέρνει ολάκερη στη σκέψη,

- και μήτε τίποτα στη ζωή μου, Μάνα μου

που να μη τόχεις κάπως σημαδέψει.
 
Στο κατώφλι της εξατομικευμένης θεραπείας PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Administrator   
Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2009 16:45
Η ιατρική των τελευταίων αιώνων περιστρεφόταν γύρω από το γιατρό και τα ιατρικονοσηλευτικά ιδρύματα. Ανάλογα με τα αποτελέσματα των κλινικών δοκιμών, όλοι οι ασθενείς π.χ. με καρκίνο του μαστού θα πρέπει να ακολουθήσουν το ενδεδειγμένο θεραπευτικό σχήμα. Η ιατρική του 21ου αιώνα όμως θα έχει ως κέντρο τον ασθενή, τον καθένα από εμάς ξεχωριστά. Σκοπός της εξατομικευμένης θεραπείας είναι η αντιστοίχιση του σωστού θεραπευτικού σχήματος στον κάθε ασθενή ανάλογα με το γονότυπό του, το γενετικό του δηλαδή προφίλ. Πληθώρα ασθενειών έχει μπει στο στόχαστρο εξειδικευμένων θεραπειών με κυριότερες τον καρκίνο, το HIV, την κατάθλιψη, τη σχιζοφρένια και την υπέρταση. Η τάση που υπάρχει για εξατομίκευση των θεραπειών είναι ιδιαίτερα ισχυρή και έχει οδηγήσει στη δημιουργία ινστιτούτων αφιερωμένων αποκλειστικά σε αυτόν τον τομέα της σύγχρονης βιοϊατρικής.
Περισσότερα...
 
Το γονίδιο της ευτυχίας PDF Εκτύπωση E-mail
Συντάχθηκε απο τον/την Μάνος Σιδεράκης   
Τρίτη, 17 Μαρτίου 2009 05:22
Όλοι έχουμε βιώσει δύσκολες καταστάσεις στη ζωή μας και πιθανώς αντιμετωπίσει κάποιο τραγικό γεγονός θανάτου δικού μας ανθρώπου. Συχνά όμως απορούμε με το πόσο διαφορετικά μπορεί να βιώσει ένα ανάλογο γεγονός κάποιος φίλος ή συγγενής μας. Όταν μάλιστα μιλάμε για καθημερινά προβλήματα, μας ξενίζει το πόσο διαφορετικά μπορούν άλλοι άνθρωποι να αντιμετωπίσουν τις δυσκολίες, να τις προσπεράσουν ή να εγκλωβιστούν σε αυτές.
Περισσότερα...
 


ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ